ภาระผูกพันในโฉนดที่ดินคืออะไร
เรื่องสำคัญที่ผู้ซื้อบ้านและนักลงทุนห้ามมองข้าม
ในการซื้อขายบ้านหรืออสังหาริมทรัพย์ การดูแค่ราคาหรือสภาพบ้านไม่เพียงพอ สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “ภาระผูกพันในโฉนดที่ดิน” เพราะแม้บ้านจะสวย ทำเลดี แต่หากโฉนดติดภาระผูกพันบางประเภท อาจทำให้ผู้ซื้อ ไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ ใช้ประโยชน์ หรือขายต่อได้อย่างที่คิด
บทความนี้อธิบายอย่างชัดเจนว่า ภาระผูกพันในโฉนดคืออะไร มีกี่ประเภท ส่งผลอย่างไรต่อผู้ซื้อ และควรตรวจสอบอย่างไร ก่อนตัดสินใจซื้อหรือโอนกรรมสิทธิ์
ภาระผูกพันในโฉนดที่ดินคืออะไร
ภาระผูกพันในโฉนดที่ดิน หมายถึง ข้อจำกัด สิทธิ หรือภาระทางกฎหมาย ที่ถูกจดทะเบียนไว้ในโฉนด ซึ่งส่งผลต่อสิทธิของเจ้าของที่ดิน ไม่ว่าจะเป็นการขาย การโอน การจำนอง หรือการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินนั้น
ภาระผูกพันเหล่านี้ มีผลผูกพันกับที่ดิน ไม่ใช่เฉพาะตัวบุคคล ดังนั้นแม้จะมีการเปลี่ยนเจ้าของ ภาระผูกพันก็ยังคงอยู่ หากไม่ได้รับการปลดหรือยกเลิกอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
ประเภทของภาระผูกพันที่พบบ่อยในโฉนดที่ดิน
1) การจำนอง
เป็นภาระผูกพันที่พบบ่อยที่สุด เกิดจากการนำที่ดินหรือบ้านไปเป็นหลักประกันเงินกู้กับธนาคารหรือสถาบันการเงิน
หากยังไม่ปลดจำนอง จะไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ได้
ต้องมีการปลดจำนองในวันโอนหรือก่อนโอน
2) ภาระจำยอม
เป็นสิทธิที่ให้บุคคลอื่นใช้ประโยชน์ในที่ดิน เช่น
ทางผ่าน
ทางระบายน้ำ
การใช้สาธารณูปโภคบางส่วน
ภาระจำยอมยังคงอยู่แม้เปลี่ยนเจ้าของ ผู้ซื้อจึงต้องยอมรับภาระนั้นตามโฉนด
3) สิทธิอาศัย
เป็นสิทธิที่ให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งอยู่อาศัยในที่ดินหรืออาคาร แม้ไม่ใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์
สิทธินี้มีผลจำกัดการใช้ประโยชน์ของผู้ซื้อ
ต้องตรวจสอบให้ชัดว่ามีการยกเลิกหรือสิ้นสุดหรือไม่
4) การอายัดหรือคำสั่งศาล
เป็นภาระผูกพันที่เกิดจากกระบวนการทางกฎหมาย เช่น
คดีความ
การบังคับคดี
คำสั่งศาลห้ามโอน
กรณีนี้ ไม่สามารถโอนกรรมสิทธิ์ได้เด็ดขาด จนกว่าจะมีคำสั่งปลดอายัด
ทำไมผู้ซื้อจำเป็นต้องตรวจสอบภาระผูกพันก่อนซื้อ
หากผู้ซื้อไม่ตรวจสอบโฉนดอย่างละเอียด อาจเกิดปัญหา เช่น
โอนไม่ได้ในวันโอน
ต้องรับภาระผูกพันที่ไม่ต้องการ
ไม่สามารถใช้หรือขายทรัพย์ได้เต็มสิทธิ
เกิดข้อพิพาททางกฎหมายในอนาคต
การตรวจสอบภาระผูกพันล่วงหน้า คือการ ป้องกันความเสี่ยงทางกฎหมายที่ดีที่สุด
วิธีตรวจสอบภาระผูกพันในโฉนดที่ดิน
ตรวจสอบรายการด้านหลังโฉนด
ขอคัดสำเนาโฉนดจากกรมที่ดิน
ตรวจสอบสถานะกับเจ้าหน้าที่ก่อนวันโอน
หากไม่มั่นใจ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญหรือทนายตรวจสอบ
สรุป: ภาระผูกพันคือจุดตัดสินความปลอดภัยของการซื้อขาย
บ้านที่ดีไม่ใช่แค่สวยหรือราคาดี แต่ต้อง ปลอดภาระผูกพันหรือเข้าใจภาระนั้นอย่างชัดเจน ก่อนซื้อ การตรวจสอบโฉนดอย่างรอบคอบ จะช่วยให้การซื้อขายเป็นไปอย่างถูกกฎหมาย และไม่สร้างปัญหาในอนาคต
FAQ
Q1: ภาระผูกพันในโฉนดที่ดินคืออะไร?
A: คือข้อจำกัดหรือสิทธิทางกฎหมายที่ถูกจดทะเบียนไว้ในโฉนดและผูกพันกับที่ดิน
Q2: หากโฉนดติดจำนอง สามารถซื้อได้หรือไม่?
A: ซื้อได้ แต่ต้องมีการปลดจำนองก่อนหรือในวันโอนกรรมสิทธิ์
Q3: ภาระจำยอมจะหายไปเมื่อเปลี่ยนเจ้าของหรือไม่?
A: ไม่หาย ยังคงผูกพันกับที่ดินแม้เปลี่ยนเจ้าของ
Q4: หากโฉนดถูกอายัด สามารถโอนได้หรือไม่?
A: ไม่ได้ ต้องรอให้มีการปลดอายัดตามคำสั่งศาลก่อน
Q5: ผู้ซื้อควรตรวจสอบภาระผูกพันอย่างไร?
A: ตรวจสอบจากโฉนด ขอคัดสำเนา และสอบถามกรมที่ดินก่อนโอน




